Miejsce: Zabytki Zabytki starożytności AKROPOL ATEŃSKI

Warning: Parameter 1 to plgContentPlg_Jabookmark::onAfterDisplayTitle() expected to be a reference, value given in /arolniczyserwer/ciekawyswiata/libraries/joomla/event/event.php on line 67

AKROPOL ATEŃSKI

Akropol to miasto lub osiedle położone na wysokim wzgórzu, najczęściej pełne świątyń lub pałaców. Początkowo zabudowania pełniły głównie funkcje obronne, a wzniesienie było swoistą cytadelą. Z czasem zaczęto je przekształcać w miejsca poświęcone obrzędom, kultowi, religii.



Najsłynniejszym tego typu obiektem jest niewątpliwie Akropol ateński. Na tym wapiennym wzgórzu w Grecji pierwsze fortyfikacje wzniesiono najprawdopodobniej około X w. p. n. e. Późniejsze świątynie (VI w. p. n. e.) zniszczono w czasie wojen perskich w V w. p. n. e.  Odbudowę najsłynniejszego kompleksu sakralnego zainicjował w 447 r. p. n. e. największy polityk i twórca ateńskiej demokracji – Perykles. W tym stuleciu powstały najważniejsze obiekty takie jak:

Partenon (447- 432 p. n. e.) – marmurowa świątynia poświęcona patronce miasta Atenie Partenos (Dziewicy); pełna posągów stworzonych przez najwybitniejszego greckiego rzeźbiarza Fidiasza z centralną monumentalną figurą bogini Ateny wykonaną ze złota i kości słoniowej;

Erechtejon (421- 405 p. n. e.) – zaliczana do grona najpiękniejszych świątyń attyckich wzniesiona na cześć jednego z pierwszych królów ateńskich Erechteusza; tutaj czczono Posejdona i Atenę na cześć ich słynnego sporu o opiekę i panowanie nad miastem;

Apteros – niewielka świątynia poświęcona bogini zwycięstwa – Nike; utrzymana w porządku jońskim;

Propyleje (437 – 432 p. n. e.) – monumentalny budynek na planie prostokąta w formie bramy, przedsionka okolonego kolumnami.

Poza największym greckim rzeźbiarzem – Fidiaszem w pracach nad wznoszeniem świątyni pracowali również sławni architekci: Kallikrates, Iktinos oraz Mnesikles.

Okres świetności zakończył się wraz ze zmierzchem epoki antycznej. Późniejsze wieki przyniosły ateńskiemu Akropolowi liczne przekształcenia. W czasach Justyniana Wielkiego utworzono tu katolickie kościoły. W XV wieku Turcy weszli w posiadanie Aten. W ich rękach zabytkowy kompleks stopniowo niszczał. W XVII wieku osmańska potyczka z flotą wenecką doprowadziła do silnego ostrzału wzgórza i zniszczenia wielu zabytkowych elementów. Akropol nie oparł się też grabieżom. Najbardziej znaną jest ta dokonana przez brytyjskiego dyplomatę – Thomasa Bruce'a, który pod przykrywką ochrony bezcennych rzeźb i fryzów przed Turkami stopniowo wywoził je z Grecji do Anglii.

Od połowy XIX wieku aż do dziś prowadzone są prace konserwatorskie.

K.P.