Miejsce: Sztuka Obrazy OBRAZ MATKI BOSKIEJ CZĘSTOCHOWSKIEJ

OBRAZ MATKI BOSKIEJ CZĘSTOCHOWSKIEJ

Jeden z najbardziej rozpoznawanych symboli chrześcijaństwa w Polsce. Reprodukcje tej ikony znajdują się w niemal każdym kościele. Jest obiektem kultu i corocznych pielgrzymek wiernych. Uznany za cudowny. Na jego cześć ustanowiono 26 sierpnia Dniem Matki Boskiej Częstochowskiej.

Według legendy ikona została namalowana przez św. Łukasza Ewangelistę na fragmencie stołu Świętej Rodziny. W rzeczywistości powstała zapewne w kręgu bizantyjskiego malarstwa ikonograficznego około XIII wieku. Choć badacze nie wykluczają, że pod obecnym wizerunkiem kryje się inny – wczesnochrześcijański.

Obraz przedstawia stojącą Matkę Boską z Jezusem na lewym ramieniu. Dzieciątko w lewej ręce trzyma księgę prawą zaś wznosi w geście władcy, nauczyciela albo błogosławieństwa. Suknia i płaszcz Maryi są niebiesko-granatowe ozdobione złocistymi liliami. Twarz Matki Boskiej zwrócona jest frontalnie w stronę wiernych. Oblicza są dość ciemne – brązowe. Kontrastują z nimi złote nimby wokół głów obu postaci – jeden z bardziej charakterystycznych elementów obrazu. Prawa ręka Madonny spoczywa na piersi.

W średniowieczu kona została przewieziona z Konstantynopola na Ruś. Książę Lew Daniłowicz umieścił ją na zamku w Bełzie, gdzie zasłynęła licznymi cudami. Później przeszła w ręce księcia opolskiego Władysława. Legenda mówi, że gdy zamek oblegli Tatarzy Matka Boska we śnie nakazała księciu przeniesienie ikony do Częstochowy. Tutaj, na Jasnej Górze, w 1382 roku Władysław zakłada klasztor.

W 1430 roku husyccy rabusie napadli na klasztor. Chcieli wywieźć święty obraz, ale konie odmówiły posłuszeństwa. Wściekli złodzieje rzucili ikoną o ziemię i cięli mieczem oblicze Bogurodzicy. Pamiątką po tym zdarzeniu są szramy na twarzy Najświętszej Panienki.

W czasie szwedzkiego potopu wojska najeźdźcy zostały zatrzymane pod klasztorem jasnogórskim, a zdarzenie to zostało zapisane w poczet cudów spowodowanych przez obraz. W rzeczywistości ikony nie było w tym czasie w Częstochowie. Została wywieziona i ukryta w bezpiecznym miejscu. Po wojnie Jan Kazimierz w trakcie uroczystych ślubów oddał kraj pod opiekę Matki Boskiej Częstochowskiej i nadał jej miano Królowej Polski.

W 1717 roku dokonano koronacji obrazu. Wizerunek Matki Boskiej Częstochowskiej na swych ryngrafach wykorzystywali królowie, konfederaci barscy, a później także żołnierze podziemia niepodległościowego. Maleńką kopię jasnogórskiego obrazu nosi też w klapie Lech Wałęsa.

W trakcie długiej historii obrazu powstało wiele reprodukcji i podobizn świętej ikony, a w klasztorze jasnogórskim do dziś przechowywana jest księga z wpisami świadczącymi o cudach dokonanych za sprawą Czarnej Madonny.

KaPy